คู่มือไปม๊อบ

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมาจะพบว่าปฏิบัติการเพื่อสร้างความเป็นธรรมในสังคมของเราขยายตัวอย่างกว้างขวาง ยิ่งในต่างประเทศด้วยแล้วเกิดขบวนการเคลื่อนไหวเพื่อสร้างความเป็นธรรมมากมายหลากหลายประเด็น ขบวนการดังกล่าวแตกต่างจากการเคลื่อนไหวของฝ่ายซ้ายในอดีต นับตั้งแต่การเคลื่อนไหวคัดค้านการประชุมองค์การการค้าโลก (WTO) ที่ซีแอตเทิลเมื่อปี ค.ศ. 1999 ซึ่งได้เกิดนวัตกรรมการจัดรูปแบบการเคลื่อนไหวมวลชนขึ้นมาหลายประการ ดังตัวอย่าง ขบวนการยึดครองวอลล์สตรีท (Occupy Wall Street) ก็อาจถือเป็นหนึ่งในนวัตกรรมการเคลื่อนไหวที่พัฒนาต่อยอดมาจากการเคลื่อนไหวที่ซีแอตเทิลอย่างมีนัยสำคัญ

ปฏิบัติการแต่ละครั้งที่เราเห็นหรือรับรู้ผ่านสื่ออาจเป็นเพียงปลายยอดภูเขาน้ำแข็ง แต่ฐานคิดเบื้องหลังปฏิบัติการหรือยุทธวิธีนั้นๆ ไม่ค่อยเป็นที่รับรู้กัน พวกเขาทำได้อย่างไร มีปัจจัยอะไรบ้างที่ทำให้ปฏิบัติการนั้นๆ สำเร็จหรือล้มเหลว มีการระดมทรัพยากรมากน้อยแค่ไหนในปฏิบัติการแต่ละครั้ง ฯลฯ คำถามเหล่านี้เป็นเพียงส่วนหนึ่งในการทำความเข้าใจเรียนรู้เพื่อนำมาปรับประยุกต์ใช้ในปฏิบัติการเปลี่ยนแปลงสังคมที่ดีกว่า คู่มือเล่มนี้ได้พยายามเรียบเรียง “วิธีการ” จัดการชุมนุมและปฏิบัติการในยุคสมัยที่เปลี่ยนไปแล้วนี้ มานำเสนอในภาคภาษาไทย หวังว่าจะจุดประกายการจัดองค์กร “อีกแบบ” ในไทยได้บ้าง โครงเรื่องและเนื้อหาของคู่มือนี้แปลและเรียบเรียงจากเว็บไซต์ http://www.uproot.info/actionhandbook เขียนโดยนักกิจกรรมที่เข้าร่วมปฏิบัติการอันแตกต่างหลากหลายและได้สรุปบทเรียนจากความผิดพลาดหลายต่อหลายครั้ง คณะผู้เขียนล้วนได้เข้าร่วมการชุมนุมที่เกิดขึ้นในอเมริกาเหนือตั้งแต่ซีแอตเทิล ควิเบก จนถึงแคนคูน บางครั้งการชุมนุมก็ประสบผลน่าพอใจ แต่บางครั้งก็ต้องถอยมาตั้งหลักด้วยรู้ว่ายังมีเรื่องให้เรียนรู้อีกมาก อย่างไรก็ตาม คณะผู้เขียนค้นพบว่าบางสิ่งบางอย่างใช้ได้ผล และหวังว่าประสบการณ์เหล่านี้จะเป็นประโยชน์ต่อการชุมนุมในที่อื่นๆ บ้าง